PA #12: Eindelijk een serieuze nordstau

De komende dagen ontstaat er een noordwestelijke stroming met polaire lucht, die vanaf woensdag gaat huishouden in de Alpen. De meeste sneeuw is dit keer waarschijnlijk voor Oostenrijk, waar de NW‑stau kantelt naar een nordstau die behoorlijk lang aanhoudt. In deze Powder Alert:

• Wanneer gaat het sneeuwen en wanneer wordt het weer droog?
• Wat doet de sneeuwvalgrens tijdens deze periode?
• De gevolgen van verse sneeuw en wind voor de lawinesituatie.
• Where to go?

Vandaag een lokale sneeuwbui, dinsdag droog en zachter

De maandag brengt een wisselend bewolkt weerbeeld met weinig wind. Omdat de bovenlucht nog vrij koud is, ontstaan er enkele voorjaarsbuitjes die boven 1500 meter lokaal een klein beetje sneeuw opleveren. In de Franse Alpen blijft het droog.

Dinsdag bevinden we ons aan de voorzijde van de storing die voor PA #12 gaat zorgen. Zoals gebruikelijk stroomt er eerst wat zachtere lucht binnen, waardoor het contrast vanaf woensdagavond des te groter zal zijn. De nulgradengrens ligt dinsdag rond 2000 meter. Na een zonnige start neemt de sluierbewolking langzaam toe.

Afkoeling en sneeuw vanaf woensdagmiddag

Woensdag gebeurt er van alles op de weerkaarten. Een groot hogedrukgebied met zijn centrum bij de Azoren krijgt een uitloper richting IJsland. Tegelijkertijd daalt de luchtdruk boven Scandinavië en ontstaat er een kleine depressie boven Noord-Italië.

Eerst is de zachte lucht die op dinsdag is binnengekomen nog aanwezig. Met een waterig zonnetje stijgt de vorstgrens tot circa 2000 meter en lopen de temperaturen in de dalen op tot zo’n 15 graden. In Zwitserland en de Franse Noord-Alpen raakt het al snel zwaar bewolkt, en in de namiddag en avond gebeurt dat ook in de rest van de Alpen. De neerslag volgt hetzelfde patroon, met de eerste vlokken en druppels in de tweede helft van de middag, waarna de neerslag zich in de avond over de Alpen uitbreidt.

Koufront zorgt voor kelderende sneeuwgrens

Onderstaande kaartjes laten het verloop van de sneeuwgrens zien vanaf woensdagmiddag. De eerste neerslag kan tot circa 1700 meter als regen vallen, maar al snel koelt het sterk af. Binnen een paar uur sneeuwt het in Zwitserland en Frankrijk zelfs tot in de laagste dalen (rond 400 meter). Onder invloed van het lagedrukgebied boven Noord-Italië komt de koude lucht in Oostenrijk en het oosten van de Zuid-Alpen wat minder snel binnen. Toch daalt ook daar de sneeuwgrens woensdagavond richting 1000 meter en donderdagochtend richting 400 meter. Vrijdag blijft de sneeuwgrens mooi laag met 400 tot 700 meter en pas zaterdag komt deze weer boven 1000 meter, maar dan is de meeste neerslag weer voorbij.

Eerst südfohn, later nordfohn

Woensdag steekt er in de Noord-Alpen een südfohn op. Voor het koufront uit kunnen in Zwitserland en Oostenrijk windstoten tot 80 km/u optreden. Na de passage van het front draait de wind naar noordwest en later naar noord. Deze omslag zien we terug in het föhndiagram hieronder, dat ook laat zien dat de noordelijke stroming een paar dagen zal aanhouden. Op die dagen is het bijna overal winderig op hoogte met fohn in de Zuid-Alpen en een krachtige noord(westen)wind langs de noordkant, waar de meeste sneeuw valt.

Jackpot voor Oostenrijk

De frontale neerslag gaat bijna naadloos over in stuwingsneerslag vanuit het noordwesten. Deze tweede golf zorgt voor sneeuw van de Franse Noord‑Alpen tot aan grote delen van Oostenrijk. Donderdag sneeuwt het met tussenpozen flink door in de Noord- en West-Alpen. Vrijdag wordt de stroming pal noord en schuift er vanuit het westen een hogedrukgebied binnen. Vooral in Oostenrijk kan het dan nog volop sneeuwen, vandaar de hoge hoeveelheden die worden verwacht in de oostelijke Noord-Alpen. Zelfs zaterdag is er in de oostelijke helft van Oostenrijk nog kans op buiige sneeuw.

Droger in het zuiden, maar wel sneeuwkans voor de Dolomieten en Karinthië

De Franse Zuid-Alpen, die ook al nauwelijks frontale neerslag meepakken, liggen te beschut voor deze NW‑stau. In de rest van de Zuid-Alpen blijft het eveneens overwegend droog. Er is echter één duidelijke uitzondering: onder invloed van het Italiaanse lagedrukgebied sneeuwt het woensdagnacht waarschijnlijk ook in de Dolomieten, Karinthië en Slovenië. Daar kan 10–25 cm vallen, al is er de nodige onzekerheid door de exacte positie van het lagedrukgebied. In het meest negatieve scenario valt hier slechts een paar centimeter, maar het kan ook gunstiger uitpakken. Als de zuidelijke stuwing beter tot ontwikkeling komt, is zelfs 20–40 cm mogelijk.

Hoeveelheden tot een meter mogelijk in het oosten

Hierbij een inschatting van de totale hoeveelheid verse sneeuw tussen woensdag en zondag op basis van ons model:

• Franse Zuid-Alpen en Alpi Martimi: 0 tot 10 cm
• Franse Noord-Alpen: 20 tot 50 cm
• Zwitserland (ten noorden van de hoofdkam): 30 tot 60 cm
• Oostenrijk ten westen van Innsbruck: 30 tot 50 cm
• Oostenrijk ten oosten van Innsbruck: 40 tot ruim 100 cm (hoe oostelijker, hoe meer)

De weermodellen liggen redelijk op een lijn. ECMWF en UKMO zijn zelfs nog wat scheutiger voor het oosten van Oostenrijk met hoeveelheden tot ruim 140 mm/cm:

Wind en verse sneeuw: stijgend lawinegevaar

De zwakke laag in het sneeuwdek waar we al het hele seizoen mee te maken hebben is deels gestabiliseerd maar nog niet overal verdwenen. Bovendien heeft het afgelopen week vooral in Frankrijk en Zwitserland hard gewaaid met nieuwe verplaatsing van sneeuw en vorming van wind crusts elders. Zwakke plekken genoeg dus, en tijdens de sneeuwval zal het ook stevig waaien met vorming van nieuwe wind slabs. Verwacht vanaf donderdag in alle getroffen regio’s niveau 3 of 4.

Where to go?

• Tussen de bomen: een groot voordeel van de lage sneeuwgrens is dat je (relatief veilig) onder de boomgrens kunt gaan skiën of snowboarden. Vooral plekken waar nu nog een base ligt op geringe hoogte (met name noordhellingen) worden dan snel interessant.

• Vrijdagmiddag wordt het in Frankrijk al droger en rustiger; in Oostenrijk sneeuwt en waait het dan nog stevig.

• Zwitserland en Oostenrijk pakken de meeste poeder, en voor extreem diepe runs moet je ten oosten van Salzburg zijn. Blijf hier zeker tot en met zondag weg van steile hellingen in verband met de lawinesituatie.